Kaskyrgh Kernewek Kemmyn : Campaign for Common Cornish

Kernewek Kemmyn yw dewis brassa rann a gernewegoryon, usys gans tus freth, dyskadoryon ha dallethoryon. Kyn nag eus niverans kewer, neb niver a-dro dhe 80% a dybir gans MacKinnon (Tabel 3.2), an gwella reken usi genen ni. Dismygi anstrethys a re neppyth ynter 60% ha 95%. Perthewgh kov ynwedh, bos an remenant a 40% po le, diberthys ynter moy ages tri ordenans ha'ga skethrennow.

Kernewek Kemmyn a re dewis moy ledan abarth lyenn dyllys ages y gesstrivoryon, ynter gweythyow awenek arnowydh yeth plen ha bardhonieth, treylyansow dhiworth yethow erell, ha treuslytherennansow leun an gwariow mir kernewek a'n oesow kres. Yma'n Testament Nowydh dyllys yn Kernewek Kemmyn (keffrys ha treylyans arall yn UCR), ha treylyans remenant an Bibel yw pell avonsys.

Kernewek Kemmyn a'n jeves moy devnydhyow ages an ordenansow erell, a-barth gerlyvrow, gramasegow ha devnydh dyski. Yma nebes stus dyffrans rag dallethoryon, y'ga mysk stusow liesvayn ha kesskrifa. Klasys ow tyski kernewek y'n gis Kemmyn a gevir dres Kernow oll, dhe Loundres, y'n S.U.A. hag Ostrali.

Kernewek Kemmyn a dheu a-rag y gesstrivoryon ynwedh a-barth devnydhyow denus. Ev a biw an moya dyskadoryon wiw, studhoryon avonsys ha kernewegoryon freth.

Kernewek Kemmyn, a'y dhallethvos yn 1987, re wrug seweni bys hedhyw y'n jydh. Synsys yw dre vras avel avonsyans meur dhiworth Kernewek Unys, y ragresegydh. Yn ewn yth yw stag an ordenans; ny hwaytir neb dasformyans meur, skon y'n termyn a dheu. Byttegyns, yn tihevelep worth Kernewek Unys, nyns ywa "gravys yn men", may hwreller gwellheansow a dro dhe dro herwydh prevyans yn ober po dre skila skians avonsys.

Kernewek Kemmyn yw rewlys herwydh laghys diblans notys apert hag yn ylyn. Y'n dell-ma pan vo gwellheans po afinans movys, an kas a yllir dadhlys hag ervirys warlergh an laghys-na. Ny greg mentons an ordenans yn unnik war sians neb "arbenniger" y honan.

Kernewek Kemmyn yw governys gans Kesva an Taves Kernewek (The Cornish Language Board), fondyans fydhyadow desedhys seuladhydh, aswonnys hag akontys yn fas. Sevys yn-bann yn 1967 gans Gorsedh Kernow ha Kesunnyans Kowethasow Kernow Goth, yth yw brassa rann eseli an Gesva dewisys yn kompes gans eseleth Kowethas an Yeth Kernewek (The Cornish Language Fellowship, ha'y eseleth igor dhe bub huni, po studhyer po skoedhyer dell ve, a'n Yeth Kernewek). Apoyntys yw remenant eseli an Gesva gans an Orsedh, KKKG, ha rewlorieth powek. Gnas ordenans Kesva an Taves Kernewek yw gwiw fest may hallo gonis avel korf governya skwir soedhogel.

Kernewek Kemmyn yw mayn apposyansow an Gesva, restrys yn peswar gradh mayth hallo studhyoryon avonsya dredha i. (Yma'n Gesva hwath ow synsi apposyansow kehaval dre vayn Kernewek Unys, avel devar kemmynnres). Y'n eur-ma nyns eus apposyansow erell vyth oll, po ordenys gans an governans, po gans skoedhoryon Kernewek y'n furvow erell (marnas stus treweythus po towlenn hwithrans pennskol, dre vras a-dro dhe Gernewek isorek a'n Oesow Kres). Apposyans Peswera Gradh an Gesva yw aswonnys gans Gorsedh Kernow, hag ombroforyon sewenys digemmerys avel Berdh an Yeth.

Kernewek Kemmyn kepar ha Kembrek yw fonemik dre vras, mayth usi hevelepter ewn, ylyn ha rewlek ynter an lavar-kewsys ha'y furv skrifys; dihevelep yn tien dhiworth Sowsnek ha'y lies lytherennans anrewlek ha siansek. Hemm yw dhe les dhe neb unn yeth nebes-usys, mes dres oll yn kas yeth dasserghys avel Kernewek. Ogas dhe bub kerneweger re'n dyskas avel (h)y nessa yeth, dell usys hag ev/hi devedhys dhe oes. Awos hemma, keffrys ha fowt bern bras a gernewegoryon yn neb le, galloesek fest yw an furv skrifys war gnas an pyth kewsys. An dallether, awos pub tra, a dal leverel neb ger ankoth dhiworth an lytherennans gwella gallo, heb skoedhyans na gerlyver na dyskador.

Kernewek Kemmyn a wra devnydh marnas a'n abesedari romanek usys heb na sinys arbennik na lytherennow gorverkys. Dhe wir, yma nebes kas ankemmyn le may fedha les owth usya diaeresis po merk hirder (troblegenn po macron), keffrys ha diskwedhes poeslev anrewlek yn gerlyvrow hag yn stusow rag dallethoryon, mes dell usys an arwoedhyow-ma a allsa bos gesys yn-mes. Y'n dell-ma, folenn skrifys yn Kernewek Kemmyn a dhiskwa semlant glan arnowydh. Ynwedh skrifennow a yll bos gwithys, dannvenys, daskevys ha treuskweythys yn furv elektronik heb hwans daffar arbennik na hwath medhelwara unnik rag an yeth.

Mar kyllowgh hwi meneges skilys da moy, po gwellhe an re a-ugh, gwrewgh kestava dhyn ni!